Τα φυτά μάς δίνουν ίνες από διάφορα μέρη τους:
- Vale Ntina
- 10 Ιαν
- διαβάστηκε 3 λεπτά
1. Ίνες από τον Μίσχο (Bast Fibers)
Αυτές οι ίνες θεωρούνται πολύ ανθεκτικές και προέρχονται από το εσωτερικό του βλαστού.
Λινάρι (Linen): Ίσως η αρχαιότερη φυτική ίνα. Δίνει ύφασμα δροσερό, εξαιρετικής ποιότητας και μεγάλης αντοχής.
Κάνναβη (Hemp): Μία από τις πιο οικολογικές και ανθεκτικές κλωστές. Μαλακώνει με κάθε πλύσιμο και έχει φυσικές αντιβακτηριδιακές ιδιότητες.
Γιούτα (Jute): Χρησιμοποιείται κυρίως για σχοινιά και σακιά (λινάτσα), αλλά πλέον αξιοποιείται και στη διακόσμηση.
Τσουκνίδα (Nettle): Αν και ακούγεται περίεργο, η τσουκνίδα δίνει μια πολύ λεπτή και μεταξένια κλωστή, παρόμοια με το λινάρι.
2. Ίνες από τον Καρπό
Βαμβάκι (Cotton): Η πιο διαδεδομένη κλωστή παγκοσμίως. Προέρχεται από τις μαλακές ίνες που περιβάλλουν τους σπόρους του φυτού.
Κοκκοφοίνικας (Coir): Προέρχεται από την ίνα του φλοιού της καρύδας. Είναι πολύ σκληρή και χρησιμοποιείται κυρίως για σχοινιά και πατάκια εισόδου.
Καπόκ (Kapok): Μια πολύ ελαφριά, σαν πούπουλο ίνα από τους καρπούς του δέντρου Ceiba. Λόγω της ευθραυστότητάς της, δεν κλώθεται εύκολα αλλά χρησιμοποιείται ως γέμισμα.
3. Ίνες από Φύλλα
Αγαύη (Sisal): Παράγεται από τα φύλλα της αγαύης. Είναι πολύ σκληρή κλωστή, ιδανική για σχοινιά και χαλιά.
Abaca (Μανίλα): Προέρχεται από ένα είδος μπανανιάς στις Φιλιππίνες. Είναι εξαιρετικά ανθεκτική στο αλμυρό νερό, γι' αυτό χρησιμοποιείται στη ναυτιλία.
4. Σύγχρονες ίνες από Ξύλο (Αναγεννημένες)
Αυτές δεν "γνέθονται" απευθείας, αλλά ο πολτός του ξύλου επεξεργάζεται χημικά για να δημιουργηθούν κλωστές:
Βισκόζη / Rayon: Από πολτό ξύλου (συνήθως πεύκο ή ελάτη).
Μπαμπού: Πολύ δημοφιλές τελευταία, δίνει εξαιρετικά μαλακές και απορροφητικές κλωστές.
Tencel (Lyocell): Παράγεται κυρίως από ξύλο ευκαλύπτου με μια πολύ φιλική προς το περιβάλλον διαδικασία.
1. Η Διαδικασία Παραγωγής (Από το χωράφι στο νήμα)
Η διαδικασία διαφέρει ανάλογα με το αν η ίνα προέρχεται από τον κορμό (όπως το λινάρι), τον καρπό (όπως το βαμβάκι) ή τα φύλλα (όπως η μπανάνα). Για τις ίνες κορμού (που είναι και οι πιο παραδοσιακές), τα στάδια είναι:
Συγκομιδή: Τα φυτά συνήθως ξεριζώνονται (για να μη χαθεί το μήκος της ίνας) ή κόβονται κοντά στη ρίζα.
Μούσκεμα (Retting): Αυτό είναι το πιο κρίσιμο στάδιο. Τα στελέχη αφήνονται στο νερό (ποτάμι, δεξαμενή) ή στο έδαφος με την υγρασία της δροσιάς, ώστε τα βακτήρια να διασπάσουν την "κόλλα" (πηκτίνη) που συγκρατεί τις ίνες στον ξυλώδη κορμό.
Ξήρανση: Τα στελέχη στεγνώνουν καλά στον ήλιο.
Σπάσιμο και Ξάσιμο (Scutching & Heckling): Ο κορμός σπάει με ειδικά εργαλεία για να απομακρυνθούν τα ξυλώδη μέρη και μετά οι ίνες "χτενίζονται" με μεταλλικές χτένες. Έτσι μένουν μόνο οι μακριές, καθαρές ίνες.
Κλώση (Spinning): Οι ίνες στρίβονται μαζί (παραδοσιακά με τη ρόκα και το αδράχτι ή σε μηχανές) για να σχηματίσουν την κλωστή.
2. Ποιες είναι οι πιο ανθεκτικές κλωστές;
Αν ψάχνεις για αντοχή, η φύση έχει μερικές εκπληκτικές λύσεις:
Abaca (Μανίλα): Θεωρείται η ισχυρότερη από τις φυσικές ίνες. Είναι τόσο ανθεκτική και δεν σαπίζει στο νερό, που χρησιμοποιείται παραδοσιακά για τα σχοινιά των πλοίων και τα δίχτυα ψαρέματος.
Κάνναβη (Hemp): Είναι εξαιρετικά ανθεκτική στην τριβή και την εφελκυσμό (τέντωμα). Μάλιστα, όσο περισσότερο χρησιμοποιείται και πλένεται, τόσο πιο δυνατή και μαλακή γίνεται. Δεν αναπτύσσει εύκολα μούχλα.
Λινάρι: Είναι πολύ πιο δυνατό από το βαμβάκι. Η κλωστή του δεν ελαστικοποιείται, γι' αυτό και τα λινά υφάσματα κρατούν το σχήμα τους για δεκαετίες.
Ίνες Μπανιανιάς (Banana Fiber): Όπως αναφέραμε και πριν, ο εσωτερικός κορμός της μπανιανιάς δίνει μια κλωστή που συνδυάζει την αντοχή με μια μεταξένια υφή.
Συνοπτική Σύγκριση Αντοχής:
Για βάρος και σχοινιά: Abaca, Σιζάλ, Γιούτα.
Για ρούχα που κρατάνε μια ζωή: Κάνναβη, Λινάρι.
Για καθημερινή χρήση: Βαμβάκι (λιγότερο ανθεκτικό από τα παραπάνω, αλλά πιο εύκολο στην επεξεργασία).
Σχόλια